پنج شنبه , ۲۸ دی ۱۳۹۶
خانه / مدیریت و رهبری / کار تیمی / چگونه یک تیم کاری شکل می‌گیرد!

چگونه یک تیم کاری شکل می‌گیرد!

اگر مدیر یک سازمان باشید، ممکن است یکی از دغدغه‌های شما، نحوه تشکیل‌ تیم‌های کاری منسجم، با برنامه و حرفه‌ای باشد. شما نیاز به افرادی با ویژگی‌ها و مهارت‌های متنوع دارید که معمولا زمینه‌های کاری و فکری و حتی فرهنگی- اجتماعی متفاوت دارند. هدایت صحیح این منابع (افراد، مهارت‌ها و دانش) در قالب یک تیم کاری، مهارتی است که می‌تواند در سازمان تغییرات مثبت ایجاد کند.
اما تشکیل تیم، یکباره اتفاق نمی‌افتد. اعضای تیم علیرغم تمام تفاوت‌هایی که دارند، باید قادر باشند بطور یکپارچه و همراه در جهت دستیابی به یک هدف مشترک حرکت کنند.
مراحل شکل گیری کار تیمی
شکل‌گیری و توسعه تیم، فرایندی پویاست. بیشتر تیم‌ها خود را دائماً در حال تغییرمی‌یابند و ممکن است هرگز به مرحله‌ای ثابت نرسند. اما صاحبنظران معتقدند که بیشتر تیم‌ها فرایند تکاملی را طی می‌کنند. براساس مــدل «تــوکمــن» تیم‌هـا چهار مرحله (شکل‌گیری، طوفان‌زایی، هنجارسازی و عمل) را طی می‌کنند. استیفن رابینز به فرایند توسعه و تکامل تیم از دیدگاه توکمن مرحله «فروپاشی» را نیز اضافه کرده که به نظر می‌رسد، مراحل مدل توکمن را کامل ساخته است. این مراحل عبارتند از:

۱- شکل‌گیری Forming
مرحله‌ای است که در آن اعـــضای گروه برای اولین بار دورهم جمع میشوند و در خصوص کار تیمی به بحث و تبادل نظر می‌پردازند و مشتاق هستند در مورد فرایند و علت تشکیل تیم کاری گفتگو کنند. در این هنگام نقش فردی به عنوان رهبر تیم مشخص می‌شود که لازم است افراد را از اهداف شکل‌گیری تیم و نقش هرکدام آگاه کند.

۲ – طوفان زایی Storming

در این مرحله، اهداف و فعالیت‌های تیم تا حدود زیادی مشخص می‌شود و افراد شناخت نسبی به یکدیگر و به کار پیدا می‌کنند . این مرحله آغاز گفتگو، تبادل نظر و تعارض در یک تیم است و اگر به درستی هدایت نشود ، احتمال فروپاشی وجود دارد. از جمله مواردی که باعث بروز تعارض می‌شود: کمبود مهارت‌های ارتباطی، فقر اطلاعات، دیدگاه‌های نادرست، کم توجهی به نظرات دیگران، نیازها و ارزش‌های فردی، تجربیات کم و برنامه‌ریزی ضعیف است که با حضور یک رهبر کارآمد به مسیر درست هدایت می‌شود. در این مرحله شخصیت‌ها با هم اصطـکاک پیدا می‌کنند. هیچکس به راحتی نکته‌ای را نمی پذیرد. از همه مهمتر، ارتباطات بسیار کمی اتفاق می‌افتد و هیچکس گوش شنوایی ندارد و بعضی از افراد هنوز تمایلی به گفتگوی آزاد ندارند.

۳ – هنجارسازی (ضابطه‌مندی) Norming

توانمندی رهبر تیم باعث خواهد شد که اعضای تیم به مرحله سوم راه یابند. از اتفاقات مهمی که در این مرحله رخ می‌دهد، گذر ابرهای توفانی از بالای سر تیم و آرام شدن آسمان آبی برای آنان است. افراد در کنار هم احساس آرامش داشته و از اینکه در کنار یکدیگر مشغول کارند، رضایت دارند. آنها دوست دارند مشکلات موجود در تیم را برطرف کنند و به بحث و تبادل نظر بپردازند و به همین خاطر به یکدیگر بازخوردهای سازنده می‌دهند و در جهت رشد یکدیگر تلاش می‌کنند.
اکنون همه به دنبال آن هستند که استانداردهای لازم در تیم تدوین شود. هدف‌ها به روشنی مشخص شوند. آن گونه که اعضای تیم با وظایف تعیین شده بتوانند فعالیت نمایند. در این مرحله تلاش‌ها در جهت ضابطه‌مندی درتیم است تا افراد بر اساس اصولی مشخص بتوانند مسیر خود را هماهنگ، طی کنند. یکی از اتفاقاتی که در این مرحله رخ می‌دهد آن است که اقتدارگرایی رهبر تیم کاهش می‌یابد و گویی این قدرت رهبری به آهستگی در بین اعضای گروه پخش می‌شود و اکنون تک تک اعضاء می‌توانند بر اساس ضابطه‌مندی‌های مشخص شده و با ارائه روش‌های ارزشمند، تیم را به سوی هدف، هدایت نمایند.

۴ – عمل (مرحله کار و تلاش) Performing

در این مرحله، اعضای تیم فعالانه تلاش می‌کنند و اشتیاق و همکاری برای رسیدن به هدف در تیم بالاست.انگیزه درونی افراد رشد کرده و اعتماد و اطمینان در تیم حاکم شده است. تمامی اعضاء به دنبال آن هستند که کیفیت کار را افزایش دهند. رهبری تیم در وجود تمامی اعضای تیم نهادینه شده است و تعاملات و تصمیماتی که گرفته می‌شود، تیم را به سوی هدف و ماموریت هدایت می‌نماید. این مرحله‌‌ای است که اگر یک تیم به آن دست یابد با گذر زمان تکامل می یابد ومی‌تواند به گروهی هدفمند و تاثیر‌گذار تبدیل شود که علاوه بر آنکه زمینه رشد و تحول تیم را فراهم می‌کند، می‌تواند ثمرات ارزشمندی را در جامعه یا سازمان به همراه داشته باشد. گاهی نیز تیم‌ها ممکن است در مرحله تکاملی خویش به جایگاهی دست یابند که بار دیگر پوسته پاره کرده و در ساختار جدید به فعالیت‌های خود ادامه دهند. در این مرحله تیم از هم پاشیده می‌شود و ساختار جدید از دل آن روییده می‌شود که می‌تواند تاثیرات بیشتری در پی داشته باشد و یا آنکه به اهداف نهایی تعیین شده دست یابد و به ماموریت خویش پایان دهد و بار دیگر ماموریتی جدید را آغاز نماید.
رسیدن به این مرحله، حد اعلای تکامل کار تیمی است. در این مرحله تیم، سیستمی را وضع می‌کند که اجازه می‌دهد نقطه نظرها و دیدگاه‌ها آزادانه و بدون رودربایستی مبادله شود و درجه بالایی از حمایت‌های درون گروهی برای تصمیم‌گیری شکل می‌گیرد. همچنین توان اعضا از سطح « تبدیل به تیم شدن» به «دانستن» تحول یافته و در انجام وظایف ضروری یکدیگر را همراهی می‌کنند. خطری که در این مرحله تیم را تهدید می‌کند «گروه اندیشی» groupthink است.

۵ – فروپاشی Adjourning
در این مرحله تیم به دلیل دسترسی به اهداف و اتمام وظایف، آماده انحلال است. در این شرایط، دیگر مبرم‌ترین وظیفه، بالابردن سطح انجام وظیفه نیست. درعوض، توجه معطوف به پایان دادن به فعالیت‌ها است. البته تیم ممکن است که بعد از به اتمام رسانیدن وظایف، کارها و فعالیت‌های جدیدی برای خود تعریف کنند. نکته مهمی که در مراحل شکل‌گیری تیم می‌توان به آن اشاره کرد این است که تیم‌ها فرآیند تکاملی خاص خود را دارند. این فرآیند وقتی کامل می‌شود که نقش رهبری تیم به موازات بلوغ تیمی از حالت «اقتدارگرا» به «هماهنگ کننده» تغییر یابد. همچنین لازم به توضیح است که همیشه تیم‌ها به طورشفاف از مرحله اول به مرحله بعدی نمی‌روند. درواقع در برخی موارد، مراحل متعدد، به طور همزمان شکل می‌گیرند.

نویسنده: مدرسه پرتو

توصیه شده توسط : به آموز

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *